Sik Sorulan Sorularin Yanitlari
ARI ve DAN Hakkinda!
1. ARI ne yapar? Çocugumu size getirebilir miyim?
ARI, otizmin sebeplerini bulma ve güvenli ve etkin tedaviler gelistirmede fark yaratacak arastirmalari yöneten ve finanse eden, kar amaci gütmeyen, bir arastirma, kaynak ve referans teskilatidir. Biz hastalarla görüsmeyiz. Daha fazla bilgi için; bkz: 1967’den beri “Fark Yaratan Arastirma”yi finanse etme bölümü.
2. Otizmi Simdi Yenin! (DAN!®) nedir?
1995’den beri, ARI
otizmin etkin tedavi yöntemlerini bulmaya kendini adamis olan ve dikkatle
seçilen doktorlar, arastirmacilar ve bilim adamlari için tekrarlanan
toplantilar düzenlemektedir. Onlarin
çalismasi Otizmi Simdi Yenin! olarak taninmaktadir. (DAN!<®).
3. DAN! yaklasimini kullanan klinik hekimler için gerekenler nelerdir?
Su anda, DAN! yaklasimini kullanan klinik hekimler listesinde bulunabilmek için bir pratisyen hekimin en az bir DAN! Konferansina ve/veya hekim seminerine katilmasi gerekmektedir.
4. Neden normal çocuk doktorum, hekimim ya da otizm merkezi DAN! yaklasimini bilmiyor?
Velilerin doktorlara DAN! yaklasimi hakkinda kaynak sunmalarini tesvik etmekteyiz. DAN!/ARI yardimci olmak için ücretsiz çevrimiçi kaynaklar sunmaktadir. Doktorlar ayrica ARI’den seminer malzemelerini satin alabilirler.
ABA ve Diger Tedaviler
1. ABA nedir? Iyi bir saglayiciyi nasil bulabilirim?
ABA’nin açilimi Uygulamali Davranissal Analizdir. Otizm için “egitsel” bir tedavi olarak görülür. Bilimsel testler ABA’nin Otistik Çocuklar için geçerli ve yardimci olan bir müdahale oldugunu göstermis ve belli oranda çocugun sadece ABA sayesinde tedavi oldugunu göstermistir.
Bu testlerin çogu biyomedikal arastirma gelisirken yapilmistir. Ögrenmedeki açiklari, bosluklari doldurmak ya da bir çocugun yasitlarina yetismesini saglamak için ABA kullanirken ayni zamanda çocugu içten tedavi etmek iyilesen çocuk oranini arttirabilir.
ABA son derece karmasik bir program olabilecegi için, kendisinden bilgi alinabilecek derin ve iyi bilgiye sahip iyi bir danismana sahip olmanin degeri paha biçilemez. Tüm tedavilerdeki gelismeler sayesinde, günümüzde yaklasimlarin bilesimini uygulanmasi (örn. biyomedikal ve ABA, RDI, vs.) kullanilmasi önerilmektedir. ABA tek basina çocugunuzun tibbi durumunu iyilestiremez ve medikal yaklasim çocugun yasitlarina göre olan eksiklerini tamamlayamaz.
Birçok veli tam kapsamli bir yaklasimin tüm alanlari içine aldigini düsünmektedir.
2. Otistik çocugum için en iyi okul nerede?
Her otistik çocuk için tek bir “en iyi” okul bulunmamaktadir. Çocugunuz için en iyi egitimsel programi/düzeni bulmak için ARI, yerel veliler ve yandas gruplarinizla ag olusturmanizi tavsiye etmektedir. Yakininizdaki yerel Amerika Otizm Cemiyeti Birimini bulmak için, Bkz: Amerika Otizm Cemiyeti
Ayrica bölgenizdeki Yahoo Gruplari için interneti arastirabilirsiniz (egitimsel destek konusunda veliler çogu zaman en iyi kaynaktir) örnegin, “Otizm + (konumunuz).”
Otizm Tetikleyicileri
1. Takip eden çocuklarda otizmin meydana gelmesini ÖNLEMEK için neler yapabilirim?
Otizm birçok katkida bulunan etkenlere sahip karmasik bir hastaliktir. Henüz tüm cevaplara sahip olmamamiza ragmen, ailenizi çevresel toksinler gibi bilinen tehlikelerden koruyarak daha genç kardeslerin ve gelecekteki hamileliklerin riskini azaltabilirsiniz.
2. Doktorum asilardaki thimerosal oraninin “endiselenmeye gerek olmayacak kadar” az oldugunu söylüyor, hakli mi?
Kentucky Üniversitesi Kimya Bölümü Profesörü veBölüm Baskani Boyd Haley’den: “Beslenmede maruz kalinan civa için güvenli EPA (Çevre Bakanligi) düzeyi her 2,2 vücut agirligi için 0.1 mikrogramdir ve thimerosalla korunan asilarda 12,5 mikrogram civa ya da güvenli EPA düzeyinin 125 kati civa bulunmaktadir. Bu da ancak bebeginiz 275 pound (125 kg) ise asiya maruz kalmayi güvenli kilar.” Ayrica, thimerosal sindirilmez, enjekte edilir, bu da onu daha toksik yapar ve nöro toksiteyi daha da arttiran alüminyumla birlikte verilir. Dolayisiyla bir doktorun bu kadar hafife alip “o kadar az ki endiselenmeye gerek yok” demesi çok sasirtici.
3. Civa ve agir metaller disinda çevremizde bulunan diger kimyasallara ne demeli, bunlar da çocuklarimi etkiler mi?
Çevremizdeki kimyasallarla gelisimsel gecikmeler, tiroit bozuklugu, vs. arasinda bir iliski oldugunu gösteren birçok arastirma bulunmaktadir.
Çevremizdeki kimyasallarin etkileri hakkinda bilgi edinmenin en iyi kaynaklarindan biri: Çevresel Arastirma Grubudur. Bir baska kaynaksa Toksinsiz vasiyet (Toxin Free Legacy).
Diyetler
1. GF/CF ve SCD gibi kisitlayici diyetler gerçekten otistik çocuklara faydali mi? Nereden kanit ve daha fazla bilgi edinebilirim?
Özel diyetlerin otistik kisilere yardimci oldugu konusunda inandirici deneysel kanit bulunmaktadir. Lütfen bakiniz:
Glütensiz,
kazeinsiz diyet:
gfcfdiet.com
www.gluten-free.org
Otizmi
Iyilestirme Hakkinda Simdi Konusun
Glüten Çözümleri
Besinsel
Müdahale için Otizm Agi
2. Besinlerinden glüten, kazein ve soya çiktiktan sonra iyilesen çocuklar var mi?
Mevcut arastirmalar, birçok otizm vakasinin vücudun bazi proteinleri parçalama ve mantarlar ve bakterilerle mücadele edebilme kabiliyetini etkileyen bagisiklik sistemi bozuklugundan meydan geldigini ortaya koymaktadir. Birçok veli, otistik kisilerde kisitli beslenmenin geçerliligi konusunda ikna olmustur, ama kendilerinin bunu deneyecekleri kaynaklara, özellikle yemek seçenler ve kuskulu eslerin oldugu durumlarda, sahip degildirler. Bir basari hikayesi için, bkz: Karyn Seroussi'nin Hikayesi
3. Çocugumun herhangi bir sindirim sorunu ya da diger velilerin anlattigi semptomlari yok? Yine de biyomedikal müdahale yapmak gerekir mi?
Evet. Birçok semptomatik olmayan çocuk beslenme müdahalesine davranissal olarak cevap vermistir.
4. ASD için esimi ve ailemi beslenme ve medikal müdahaleler konusunda nasil ikna edebilirim?
Birçok klinik hekim ve veli çocuklarinin dramatik iyilesmeleri ve hatta iyilesmeleri hakkinda kisa yazilar yazmis ve bunlari ücretsiz olarak çevrimiçi olarak yayinlamistir (Ingilizce olarak, asagidaki kaynaklarda bazi tercümeler bulunabilir – ARI’de bu metinlerin tercümesi bulunmamaktadir). Onlarin hikayelerini basip paylasmak ailenizin çabalarinizi daha iyi anlamasina yardimci olabilir.
- Iyilesen Otistik Çocuklar kitabindan Seçili Bölümler
- Dr. Green’in “Otizmi Yenmek için El Ele Vermek”
- Natasha Campbell-McBride – “Oglum”
- Lynn Hamilton – “Ümit Var”
- Amy Holmes – “Metaller Krali”
- Amy Lansky – “Homeopatik bir Çare”
- Kelli Miller – “Yenilenmis Ümit”
- Diane Savage – “Matthew’un Hikayesi”
- Karen Seroussi – “Çocugumuzu Otizmden Kurtardik”
- Robin ve George Young, MD – “Nicolai Young hakkinda bir hikaye”
- Edward Arranga: Otizm Tedavisi ve Iyilesme
- Christina Adams: Gerekenden Fazla Baska Bir Sey Göremiyorum
- Jenerasyon Kurtarma Hikayeleri
- Otizmden Kurtuldu
- Otizmi Tedavi Etmek (BK)
5. Çocugum SONSUZA dek çok siki bir diyet mi uygulamak zorunda?
Belki. Bazi çocuklu bir süre sonra diyetten “çikabiliyorlar”. Bir çogu ise çikamaz. Çocugunuzun reaksiyonu önceden tahmin edilemez. Çocugun beslenmesini genisletmeye hazir olup olmadigini tespit edebilmek için birçok veli gidalari yavas olarak ve her seferinde tek bir gida olarak tekrar çocugun sistemine tanitmayi anlatmaktadir.
Beslenme degisiklikleri hakkinda daha fazla tavsiye almak için klinik hekimine danisabilirsiniz.
6. Klinik hekim olmaksizin neler yapabilirim, doktor gözetimi olmadan deneyebilecegim güvenli biyomedikal müdahaleler var mi?
Son 40 yil boyunca aileler asagidakileri de içeren çesitli stratejileri kullanarak evde yaptiklari ilk müdahalelerin basarilarini anlatmak için ARI'yle temas kurmustur:
- Çocuklarinin çevresindeki toksinleri ortadan kaldirmak
- Glütensiz/kazeinsiz/soyasiz, SCD, vs. gibi sinirli diyetler denemek
- Reçetesiz satilan beslenme yardimcilari kullanmak
Klinik hekim olmadan diyetlere ve bazi yardimcilara baslayabilirsiniz, ancak otistik çocuklari basariyla tedavi etmenin tek bir “protokolü” bulunmamaktadir, bu yüzden kendinizi egitmek önemlidir. En yeni “Otizmi Simdi Yenin! (DAN!)” Konferanslarindan alinan ücretsiz konusmalar ve egitimler ücretsiz olarak çevrimiçi bulunmaktadir.
Jenerasyon Kurtarmaktan bir kurtarici melek bulun.
7. Yardimci besinleri almanin en iyi yolu nedir? Çocugum yemegine koymamiz konusunda akillandi ve onlari almiyor - ne yapabiliriz?
Bu normaldir. Yemekler ve içeceklere saklanan yardimci besinleri alma konusunda çocuklar itiraz ettiklerinde yeni bir yaklasim denenmesi belki de en uygun olan olacaktir. Çocuklar ilerleme kaydettikçe, tercihleri ve fikirlerini daha da sik olarak göstermeye baslarlar.
Bazi veliler, çocuklarinin en basitinden günlük diyetlerinin büyük bir bölümünün tat veya dokuyu degistiren yardimci besinlerle dolu olmasindan dolayi sinirlendigini fark etmistir. Eger birçok farkli yöntemle yardimci besinleri saklamayi deneyip basarisiz olduysaniz, farkli bir yaklasim uygulamanin zamani gelmistir.
Yemege saklanan yardimci besinleri almayi reddeden bir çocuga, ya haplari yutmayi ögreterek ya da toz haline getirilmis yardimci besinleri biraz siviyla bir siringaya koyarak çocuga dogrudan vermek gerekebilir. Davranissal analiz prensiplerini kullanarak, yardimci besinleri siringadan alan bir çocuga ödül teklif edebilirsiniz. Tadi kötü olan ilaçlari alma konusunda çocuklarin direnmesine karsi hazirlikli olun, ancak israr ederseniz karsiligini alirsiniz.
Özellikle karsi koyan ancak çok fazla gida eksikligi olan bir çocuk için, bazi vitaminler ve mineraller kisa sürelerle IV yöntemiyle verilebilir. Bu seçenek hakkinda doktorunuza danismaniz gerekmektedir. Ayrica yardimci besinlerinden herhangi birinin cilde uygulanacak transdermal bir formüle çevrilip çevrilemeyecegi konusunda da doktorunuza danisabilirsiniz.
Diger fikirler ise sunlardir:
- Bazi veliler için, yardimci besinleri bir çocuga vermenin en iyi yolu sert sevgidir (diyabetikler ve kalp hastalarinda uygulayacaginiz yaklasimin aynisi), yani seçim sansi olmadigidir. Çocugunuzun kisiligi ve sizin velilik stiliniz kisiseldir ve çocugunuzun ihtiyaci olan yardimci besinleri aldigindan emin olmanin sizin için ne kadar önem tasidigina karar vermeniz gerekmektedir.
- Çocugunuza adim adim talimat veren bir sosyal hikaye olusturabilir, bununla onlari yardimci besinleri almaya hazirlayip ve de bunlari aldiklari zaman alacaklari ödülü gösterebilirsiniz.
- Yardimci besinleri alma konusunda davranissal bir program ve ödüller yaratabilirsiniz.
8. Çocugum uyumuyor – DAN! yaklasimi bunu iyilestirebilir mi?
Birçok otistik kisinin uyku sorunu bulunur. Gece uyanmalarinin sebebi mide asidinin yemek borusuna geri akisindan dolayi olabilir. Birçok otistik kisinin uykuya dalmasi konusunda melatonin çok yardimci olmustur. Diger popüler müdahaleler arasinda 5-HTP kullanmak ve uyku getirmeye yönelik olarak tasarlanmis bir davranis degistirme programi uygulamak bulunmaktadir. Hareketli egzersiz bir çocugun uyumasina yardimci olur ve diger uyku yardimcilari arasinda agir battaniye ya da güvenlik hissi veren mumya tipi uyku tulumu da bulunur.
9. Biyomedikal tedaviye basladigimizdan sonra çocugum daha da kötüye gidiyor – vazgeçmeli miyim?
Her çocuk benzersiz bir sahis oldugu için, biyomedikal tedavilere farkli reaksiyonlar gösterecektir. Cesaretiniz kirilmasin! Birçok tedavi seçenegi mevcuttur ve DAN! yaklasimini kullanan bir klinik hekimi çocugunuz için uygun tedavi plani bulma konusunda sizinle birlikte çalisabilir.
Toplumunuzdaki diger veliler de harika bir kaynak olabilir – bölgenizdeki Yahoo Gruplari için internette arama yapin.
Semptomlar ve Tedavi
1. Çocugumda otistik davranislari gösteren biyomedikal sorunlar oldugunu gösteren isaretler nelerdir?
Gazeteci Dan Olmsted’in 2005 yazinda kisaca sütununda bahsettigi gibi, fiziksel hastaliklar otizm semptomlarina o kadar sik eslik eder ki, onlari belirtmemek trajik bir ihmal olur.
Gelismeye devam eden arastirmalar otizmin tüm vücudu ilgilendiren bir hastalik oldugu fikrini desteklemektedir. DAN! yaklasimini kullanan klinik hekimler hastaligin tibbi yönlerini tedavi etmeye odaklanmaktadir.
2. “Biyomedikal” tedavi nedir?
1995’den beri, ARI otizmin etkin tedavi yöntemlerini bulmaya kendini adamis olan ve dikkatle seçilmis doktorlar, arastirmacilar ve bilim adamlari için tekrarlanan toplantilar düzenlemektedir. Onlarin çalismasi Otizmi Simdi Yenin! (DAN!®) olarak taninmaktadir.
Otizmi tedavideki bu bütünleyici yaklasima genellikle “biyomedikal” yaklasim denir – bunun anlami da, otizmin fiziksel ve davranissal semptomlarini ele almak için çesitli stratejileri birlestiriyor olmasidir.
3. Çocuk doktorum biyomedikal tedavilerin çocuguma yardimci olacagini düsünmüyor. Ilaçlar yaziyor. Ne yapabilirim?
Ne yazik ki, veliler normal çocuk doktorlarinin, bizim arastirdigimiz ve savundugumuz biyomedikal müdahaleleri desteklemediklerini sik sik bildiriyorlar. Bazi veliler, çocuk doktorlarina söylemeden kendi kendilerine temel müdahaleleri uygulamaya basladiklarini ve iyilesmeler görülmeye basladiktan sonra doktorlarinin daha destekleyici oldugunu ve DAN! yaklasimini arastirma basladiklarini söylediler. Bazi doktorlar degismeyebilir ve bu durumda baska destek aramanizi tesvik etmekteyiz, bkz: Otizmi Simdi Yenin!
Ayrica doktorunuza ARI’nin tedavi etkinligi derecelerini de temin edebilirsiniz.
4. Yardimci besinleri almanin en iyi yolu nedir? Çocugum yemegine koymamiz konusunda akillandi ve onlari almiyor - ne yapabiliriz?
Bu normaldir. Yemekler ve içeceklere saklanan yardimci besinleri alma konusunda çocuklar itiraz ettiklerinde yeni bir yaklasim denenmesi belki de en uygun olan olacaktir. Çocuklar ilerleme kaydettikçe, tercihleri ve fikirlerini daha da sik olarak göstermeye baslarlar.
Bazi veliler, çocuklarinin en basitinden günlük diyetlerinin büyük bir bölümünün tat veya dokuyu degistiren yardimci besinlerle dolu olmasindan dolayi sinirlendigini fark etmistir. Eger birçok farkli yöntemle yardimci besinleri saklamayi deneyip basarisiz olduysaniz, farkli bir yaklasim uygulamanin zamani gelmistir.
Yemege saklanan yardimci besinleri almayi reddeden bir çocuga, ya haplari yutmayi ögreterek ya da toz haline getirilmis yardimci besinleri biraz siviyla bir siringaya koyarak çocuga dogrudan vermek gerekebilir. Davranissal analiz prensiplerini kullanarak, yardimci besinleri siringadan alan bir çocuga ödül teklif edebilirsiniz. Tadi kötü olan ilaçlari alma konusunda çocuklarin direnmesine karsi hazirlikli olun, ancak israr ederseniz karsiligini alirsiniz.
Özellikle karsi koyan ancak çok fazla gida eksikligi olan bir çocuk için, bazi vitaminler ve mineraller kisa sürelerle IV yöntemiyle verilebilir. Bu seçenek hakkinda doktorunuza danismaniz gerekmektedir. Ayrica yardimci besinlerinden herhangi birinin cilde uygulanacak transdermal bir formüle çevrilip çevrilemeyecegi konusunda da doktorunuza danisabilirsiniz.
Diger fikirler ise sunlardir:
- Bazi veliler için, yardimci besinleri bir çocuga vermenin en iyi yolu sert sevgidir (diyabetikler ve kalp hastalarinda uygulayacaginiz yaklasimin aynisi), yani seçim sansi olmadigidir. Çocugunuzun kisiligi ve sizin velilik stiliniz kisiseldir ve çocugunuzun ihtiyaci olan yardimci besinleri aldigindan emin olmanin sizin için ne kadar önem tasidigina karar vermeniz gerekmektedir.
- Çocugunuza adim adim talimat veren bir sosyal hikaye olusturabilir, bunla onlari yardimci besinleri almaya hazirlayip bunlari aldiklari zaman alacaklari ödülü gösterebilirsiniz.
- Yardimci besinleri alma konusunda davranissal bir program ve ödüller yaratabilirsiniz.
5. Yardimci besinleri almanin en iyi yolu nedir? Çocugum yemegine koymamiz konusunda akillandi ve onlari almiyor - ne yapabiliriz?
Bu normaldir. Yemekler ve içeceklere saklanan yardimci besinleri alma konusunda çocuklar itiraz ettiklerinde yeni bir yaklasim denenmesi belki de en uygun olan olacaktir. Çocuklar ilerleme kaydettikçe, tercihleri ve fikirlerini daha da sik olarak göstermeye baslarlar.
Bazi veliler, çocuklarinin en basitinden günlük diyetlerinin büyük bir bölümünün tat veya dokuyu degistiren yardimci besinlerle dolu olmasindan dolayi sinirlendigini fark etmistir. Eger birçok farkli yöntemle yardimci besinleri saklamayi deneyip basarisiz olduysaniz, farkli bir yaklasim uygulamanin zamani gelmistir.
Yemege saklanan yardimci besinleri almayi reddeden bir çocuga, ya haplari yutmayi ögreterek ya da toz haline getirilmis yardimci besinleri biraz siviyla bir siringaya koyarak çocuga dogrudan vermek gerekebilir. Davranissal analiz prensiplerini kullanarak, yardimci besinleri siringadan alan bir çocuga ödül teklif edebilirsiniz. Tadi kötü olan ilaçlari alma konusunda çocuklarin direnmesine karsi hazirlikli olun, ancak israr etmenin karsiligini alirsiniz.
Özellikle karsi koyan ancak çok fazla gida eksikligi olan bir çocuk için, bazi vitaminler ve mineraller kisa sürelerle IV yöntemiyle verilebilir. Bu seçenek hakkinda doktorunuza danismaniz gerekmektedir. Ayrica yardimci besinlerinden herhangi birinin cilde uygulanacak transdermal bir formüle çevrilip çevrilemeyecegi konusunda da doktorunuza danisabilirsiniz.
Diger fikirler ise sunlardir:
- Bazi veliler için, yardimci besinleri bir çocuga vermenin en iyi yolu sert sevgidir (diyabetikler ve kalp hastalarinda uygulayacaginiz yaklasimin aynisi), yani seçim sansi olmadigidir. Çocugunuzun kisiligi ve sizin velilik stiliniz kisiseldir ve çocugunuzun ihtiyaci olan yardimci besinleri aldigindan emin olmanin sizin için ne kadar önem tasidigina karar vermeniz gerekmektedir.
- Çocugunuza adim adim talimat veren bir sosyal hikaye olusturabilir, bunla onlari yardimci besinleri almaya hazirlayip bunlari aldiklari zaman alacaklari ödülü gösterebilirsiniz.
- Yardimci besinleri alma konusunda davranissal bir program ve ödüller yaratabilirsiniz.
6. Asilardaki virüsler otizmle baglantili mi?
Bazi arastirmacilar ve veliler virüslerin (hem asilardaki hem de “yabani” virüslerin) otizmle baglantili olabilecegini iddia etmistir.
Ingiliz Dr. Andrew Wakefield, MMR asisinin otizme sebep olabilecegi endisesini ilk olarak 1990’li yillarin sonlarindaki çalismasinda ortaya koymustur ve tartismalar günümüzde de devam etmektedir.
Gazeteci Dan Olmsted, United Press International tarafindan yayimlanan Otizm Çagi adli serilerinde, 2006 boyunca bu sorunu arastirdi.
Bu bilgi Sadece Egitimsel Amaçlidir ve tibbi tavsiye olarak Amaçlanmamistir. Tibbi yardim için Lütfen bilgi sahibi bir saglik uzmanina Danisiniz.
© 2007-2008 Autism Research Institute | Sitemap | Notices | Webcasts